1. Trzy poziomy wyniku
Dane źródłowe
Wartość pochodzi bezpośrednio z określonego źródła publicznego, np. populacja lub lesistość.
Obliczenie Plonku
Wartość jest deterministycznie wyliczona z danych źródłowych, np. liczba cmentarzy na 10 tysięcy mieszkańców albo ranking według powierzchni na mieszkańca.
Interpretacja Plonku
To autorski score lub lekka interpretacja kilku prawdziwych cech, np. Green Escape Score albo Urban Hustle Score. Interpretacja nie jest oficjalną statystyką GUS, GUGiK, GDOŚ ani innej instytucji.
2. Źródła używane w obecnym Data Core
GUS — Bank Danych Lokalnych
W zależności od experience wykorzystywane są m.in. dane o populacji, powierzchni, gęstości zaludnienia, lesistości, mieszkaniach, podmiotach gospodarki narodowej i strukturze wieku.
Provider: Główny Urząd Statystyczny. API Banku Danych Lokalnych. Licencja: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Rejestr powinien zachowywać identyfikator zmiennej i rok każdej wartości.
TERYT / eTERYT
Canonical backbone do jednoznacznego identyfikowania jednostek terytorialnych i ich hierarchii. Publiczny dostęp eTERYT. Rekordy powinny zachowywać właściwe kody TERYT.
PRG / granice administracyjne
Oficjalne granice GUGiK/państwowego zasobu geodezyjnego służą do przypisywania obiektów i obliczeń powierzchniowych. Spatial join powinien zachowywać identyfikator źródła granicy i CRS.
BDOT10k
Baza obiektów topograficznych GUGiK używana m.in. dla geometrii cmentarzy i przyszłych warstw przestrzennych. Snapshot powinien mieć URL/źródło, datę pobrania, wersję, hash i opis transformacji, clip oraz spatial join.
GDOŚ / Geoserwis
Publiczne usługi Geoserwis/WFS służą m.in. geometrii form ochrony przyrody. Przy udziale obszarów chronionych używana jest unia przyciętych polygonów, aby nie liczyć nakładek podwójnie.
3. Przykładowe metodologie
Cemetery area per capita
clipped cemetery area [m²] / population [persons]. Cmentarze są przypisywane przestrzennie do oficjalnej granicy, a obiekty przecinające granicę są przycinane.
Cemeteries per 10k population
cemetery_count / population × 10,000. Liczba opiera się na jawnej, wspólnej metodologii spatial join, nie na ręcznym liczeniu nazw.
Protected area share
area(union(protected polygons clipped to municipality)) / municipality area × 100. Unia zapobiega podwójnemu liczeniu nakładających się form ochrony.
4. Green Escape Score
Green Escape Score jest ENTERTAINMENT_DERIVED, a nie oficjalnym wskaźnikiem. Pilotażowa receptura korzysta m.in. z udziału lasów, udziału obszarów chronionych, odwrotnej gęstości zaludnienia, mieszkań na 1000 mieszkańców i podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców.
Wartości są normalizowane w określonym cohort i ważone zgodnie z wersjonowaną recepturą. Zmiana cohortu lub wersji recipe może zmienić score.
5. Urban Hustle Score
Urban Hustle Score jest również ENTERTAINMENT_DERIVED. Pilotażowo wykorzystuje podmioty gospodarcze na 1000 mieszkańców, gęstość zaludnienia i mieszkania na 1000 mieszkańców. Nie jest oficjalną miarą miejskości, jakości życia ani atrakcyjności miasta.
6. Rankingi i battles
Ranking factual może być oparty 1:1 na mierzalnej cesze, np. cemetery_area_per_capita_m2, i jest oznaczany jako obliczenie na danych publicznych.
Battle porównuje jawne cechy dwóch miast. Jeśli zwycięzca wynika z większości wymiarów, pokazujemy wartości składowe. Nie przedstawiamy go jako oficjalnej oceny „lepszego miasta”; remis pozostaje remisem.
7. Lata danych i provenance
Nie udajemy, że wszystkie dane są z jednego roku. Każdy feature powinien przechowywać value, unit, year lub snapshot_date, provider, source_identifier, method i confidence. Preferujemy najnowszą kompletną wartość roczną, ale pokazujemy rzeczywiste lata, gdy źródła aktualizują się w różnym tempie.
8. Brak danych
missing != zero. Brak wartości nie jest automatycznie zastępowany zerem. Experience może pominąć jednostkę albo poinformować o braku wystarczających danych.
9. Błędy i korekty
Źródła publiczne mogą zawierać błędy lub zostać zaktualizowane. Podejrzaną wartość można zgłosić do kontaktu ds. danych: [email protected]. Zgłoszenie powinno wskazywać experience i miasto. W miarę możliwości Plonku zachowuje fingerprint/snapshot metadata.
10. Czego Plonku nie robi i wersjonowanie
- nie przedstawia entertainment score jako oficjalnej statystyki;
- nie wykorzystuje exact grave/person data jako danych Plonku;
- nie imputuje brakujących wartości jako zera;
- nie zmienia wartości, aby ranking był ciekawszy;
- nie używa modeli językowych do wymyślania liczbowych wartości danych publicznych.
Istotna zmiana recipe, metodologii spatial join lub źródła danych powinna mieć wersję/fingerprint, aby stary wynik można było odtworzyć albo wskazać, na czym został oparty.
Factual: Dane publiczne • obliczenie Plonku • źródła i metodologia: plonku.com/zrodla-i-metodologia.
Entertainment: Interpretacja Plonku na podstawie danych publicznych — nie jest oficjalnym wskaźnikiem.